ازدواج بهایی
برای اینکه هرازدواجی موفق باشد زوج وزوجه باید ازتعلیمات عالیۀ حضرت عبدالبهاء که جوهر واصول تربیت یک عائله سعادتمند است درس وتعلیم بگیرند وبرطبق دستورهای مطاع آن بزرگوار عمل نمایند تا آن مثل ونمونه کامل حیات بهایی که منظور نظر مبارک است در عائله بهایی تحقق یابد:
1- ارتباط واتحادّ معنوی
تا کنون ارتباط بین زن وشوهر صرفاً ارتباط جسمانی بوده است بدین معنی که زنان مردان خویش را حامی ونان آور ودر اکثر موارد صاحب اختیار خود دانسته اند وچون ارتباط آنان فقط بر اساس مادی بوده وریشه وپایه معنوی نداشته است بنابراین در هرمورد که مشاجرات واختلافات رخ داده کدورتهای عمیق تولید نموده تا حدّی که گاهی بفصل وطلاق منتهی شده است این است که می فرمایند« ازدواج اهل بهاء باید ارتباط جسمانی وروحانی هر دو باشد» تا اختلافی بوجود نیاید واگر احیاناً اختلافی در امور یومیه رخ داد با کمال روحانیت حل وفصل شود ونسبت جسمانی را فراموش وتصور کنند که دو نفر برادر وخواهر روحانی می خواهند رفع اختلاف بنمایند تا مورد اختلاف دقیقاً رسیدگی وبرطرف شود مخصوصاً در ان موارد است که بایستی بحبل مشورت متمسک شد ونتیجه مشورت را مدار عمل قرارداد.
این موفقیت موقعی بدست می آید که الفت روحانی ومحبت قلبی وحس رفاقت تحقق یابد تا نتیجۀ مطلوب بدست آید.
2- وفـــــا
در فصل وفا این موضوع مفصلاً بحث خواهد شد ولی به مناسبت دستور مبارک مذکور که از لوازم ازدواج بهائی شمرده شده عین بیان مبارک در این موضوع مهم نقل می شود:
« در عالم وجود صفتی بهتر و خوشتر و شیرین تر از وفا نیست این منقبت از اعظم اساس دین الهی است اگر انسان از جمیع صفات حمیده محروم باشد ولی به این صفت قدسیه موصوف عاقبت حائز کمالات می گردد و اگر چنانچه حائز جمیع صفات کمالیه باشد و از صفات وفا بی بهره آن کمال به نقص مبدل می گردد و آن خیر بشر و آن نورانیت بظلمت و آن عزت بذلت منتهی شود الی آخر بیانه الاعلی. »
اهمیت وفا در زندگانی و زناشویی از این بیانات عالیه بخوبی مشهود می گردد و ما را از توضیح دیگری بی نیاز می کند زن و مرد بهائی باید به یکدیگر وفای کامل داشته مصالح یکدیگر را آنی و دقیقه ای از خاطر بیرون نساخته در هنگام تنگدستی در هنگام بیماری در هنگام بروز مشکلات و در تمام موارد ذکر شده و ذکر نشده نسبت به یکدیگر وفادار باشند و علو مرتبت روحانی خویش را بدین وسیله به ثبوت رسانند و نشان دهند که حقیقهٌ با وفا و حقیقهٌ بهائی هستند.
3- استقامـت
زندگانی انسان پیوسته در معرض حوادث و تحولات گوناگون است و چه بسا اوقات که با مشکلترین و سخت ترین شدائد مواجه می گردد و در این قبیل موارد است که ارزش استقامت مرد و زن معلوم و توانائی آنان در مقاومت با شدائد آشکار می گردد.
حضرت عبدالبهاء روح ماسواه فداه به مناسبتی در یکی از الواح می فرمایند:
« در وقت امن و امان هر کسی هر کاری تواند ولی در وقتی که باد و باران شدید و برف و تگرگ و رعد و برق و صاعقه عظیم از هر جهت پی در پی و گرد باد محیط در چنین مصیبتی و در قطب دریا و طوفان عظیم بنماید والا در سکون دریا هر بینوائی بادبان باز کند و کشتی راند الی آخر قوله الاعلی. . .» در این صورت مرد و زن باید با کمال شجاعت روحی و معنوی در مقابل شدائد زندگی استقامت به خرج داده و هر دو طرف مشاق زندگی را با کمال بردباری تحمل کنند زیرا چنانکه بیان مبارک تصریح می فرمایند «در مواقع امن و امان هر کس هر کاری تواند.»
4- عصـمت و عفـت
این موضوع نیز در فصل عفت و عصمت مشروحاً بیان خواهد گشت در مورد اهمیت این صفت اعظم همین توصیف بی نظیر بس که می فرمایند: «ذره عصمت اعظم از صد هزار سال عبادت و دریای معرفت است» و آنچه در این مورد برای حیوهٌ عائله تذکرش ضرورت دارد این است که بمفاد بیان مبارک حضرت رسول اکرم: اتقوا من مواضع التهم. . . یعنی بپرهیزید از مواضع تهمت اهل بهاء چه مرد و چه زن باید در اعمال و رفتار و طرز معاشرت و سلوک خویش بالاخص در این ایام که هرج و مرج اخلاقی باشد مایتصور شیوع دارد مراقبت دقیق معمول داشته از جلافت و سبک مغزی های متداول جداً احتراز نمایند و روح متانت و وقار و جدیت و خودداری را بقویترین صورتی ابراز دارند و نور ادب و سکون از جبین هر دو بتابد و از هرگونه جلافتی احتراز کنند برای رسوخ و نفوذ این روح و اجتناب از تلقینات پلید و ناپاک باید دستور مبارک حضرت عبدالبهاء را که خواندن حکایات غرامیه و عشقیه را منع اکید می فرمایند پیوسته در نظر دارند.
5- اطاعت و سکون و تمکین
چون بالاخره مواردی پیش می آید که حل اختلاف بین زن و شوهر با مشورت و تبادل نظر طرفین ممکن نیست صورت پذیرد و ناچار باید در میانه فداکاری نمود هر یک از زن و شوهر باید به این فداکاری تسلیم و از زوج خویش تمکین و اطاعت کند تا غبار کدورتی بر خلوص و صمیمیت و محبت آن دو ننشیند و روح الفت و صمیمیت باقی ماند.
6- تربیت اطفال
عدم نظم و ترتیب اغلب خانواده ها بقدری مردان را در خارج و زنان را در داخل منازل مستغرق کار و مشغله نموده که به این وظیفه مهم یعنی تربیت اطفال آنطور که شایسته و سزاوار است توجه نمی گردد زیرا که زحمت و مشقت طاقت فرسای زنان و قوای روحی آنانرا خسته و افسرده نموده اغلب حالت عصبانی در آنها پدیدار گشته و برای تربیت صحیح اطفال نیروی کافی باقی نمی گذارد و تربیت اطفال که نیازمند کمال و بردباری و صرف وقت است متروک میماند و بعهده مدارس و معلمین تفویض می شود و چون مدارس نیز صرفاً جنبه تعلیمی داشته و از نعمت تربیت بی بهره اند اطفال غالباً از تربیت صحیح بی بهره میمانند.
هرگاه زندگی منظم گردد و مرتب شود در نتیجه فرصت و آسایش بیشتری برای مادر فراهم می گردد (البته با شرط اینکه مادر خود باصول تربیت آشنا باشد) در این صورت بخوبی می تواند در تربیت اطفال خود بطریق مطلوب و موافق با موازین الهیه موفق شود پس باید مقدم بر هر کار در نظم و ترتیب منزل جهد نمود تا بیهوده قوای مادر تشییع نشود و برای تربیت صحیح فرزندان نیرو و حوصله کافی داشته باشد تربیت را خود فصلی است مشبع که در محل خود ذکر خواهد شد ولی آنچه مربوط بحیوهٌ عائله است که پدر و مادر باید بدانند این است: که ذهن اطفال در مقابل حرکات و سکنات و اخلاق و اطوار آنان مانند آئینه بوده و آنچه در مقابل آنها بگذرد عیناً در ذهن آنها منعکس خواهد شد پس پدر و مادر باید در نهایت مراقبت را در رفتار روزانه خویش داشته باشند و در مقابل این آئینه های حساس که مانند دوربین های عکاسی نقش های مقابل خود را ضبط می کنند از سوء رفتار و اختلاف و نفاق و کذب و خیانت و سایر حرکات ناشایسته جداً احتراز نمایند.
7- استراحت
مضمون دستور مبارک این است که زن و مرد در راحت یکدیگر بکوشند و به همدیگر معاونت کنند حصول آسایش و راحتی مشروط به شرایطی است در رأس همه این شرایط فراغت و آسایش بال است یکی از موجبات آسایش بال و فراغت خاطر.
8- قناعت
قناعت هم این معنی را نمی دهد که انسان بآنچه دارد اکتفا نموده و از سعی و کوشش دست بدارد بلکه معنی قناعت این است که از آنچه در نتیجه کوشش و سعی خود بدست میآورد حداکثر استفاده را نموده و رضایت حاصل کند و از محصول زحمات خود محظوظ و ملتذ گردد نه ناراحت و مکدّر.یک مثل انگلیسی می گوید اگر برای پرواز بال نداریم نباید اندوهناک باشیم و باین سبب از پاهای خود استفاده نکنیم بدین معنی که اگر وسائل معیشت بقدری که آرزوی ما است فراهم نیست چون آرزوها را پایان و مرحله کمالی نیست باید در همان حالی که برای تکمیل این وسایل سعی می کنیم از همان معیشت کنونی راضی بوده و قناعت داشته باشیم و از کم و کاست و چند و چون رنجیده خاطر نبوده زن مزاحم مرد و مرد مزاحم زن نباشد و پیوسته گفتگو جریان نداشته بلکه برای رفع نواقص و تکمیل وسائل معیشت فکر کرده کمک فکری و تقویت روحی به یکدیگر بدهند تا آسایش و راحتی تحقق پذیرد این یکی از شرایط آسایش است شرط دیگر این است که مرد از بطالت و سهل انگاری در امور معیشت و کار خویش پرهیز نموده پیوسته نظرش از مساعی خود تأمین معیشت عائله خود باشد و صرفاً پیرو تمایلات خویش نباشد و زن هم در نوبت خود در صرف درآمد مرد صرفه جو و ملاحظه کار بوده از بوالهوسی و تبذیر بپرهیزد در قرآن مجید می فرماید: «ان المبذرین کان اخوان الشیاطین» یعنی تبذیر کنندگان برادران شیاطین هستند زیرا تبذیر رخ دهد عندالله و عند الخلق مذموم است.سعدی گوید:
ابلهی کاو روز روشن شمع کافوری نهد زود باشد کش بشب روغن نباشد در چراغ
دو قضیه از طرز زندگانی حضرت عبدالبهاء راجع بصرفه جوئی و یکی از بیانات مبارکه راجع بشکر در خاتمه این مقال نقل می شود لیکون خاتمه مسک. . .
(شکر نعمای الهی) . . . قوله الاعلی: شکر نعمای الهی در وقت سختی و زحمت لازم زیرا در بحبوحه نعمت هر نفسی می تواند شاکر باشد حکایتی است که سلطان محمود خربوزه ئی برید به ایاز داد ایاز می خورد و اظهار شکر و سرور می نمود آخر چون سلطان خود قدری از آن خربوزه چشید دید بسیار تلخ است از ایاز پرسید که خربزه به این تلخی را چگونه خوردی و ملال نیاوردی جواب گفت که من از دست سلطان نعمتهای گوناگون بسیار لذیذ شیرین خورده بودم لهذا سزاوار نداشتم که یکمرتبه تلخی بینم و اظهار ملال کنم پس انسان که غرق نعمای الهی است اگر وقتی جزئی زحمتی بیند نباید متأثر شود و مواهب الهیه را فراموش کند.
9- صـرفه جـوئی
امروز روز دوم شوال 13 سپتامبر زودتر از همه مستر «ترو» چای حاضر کرد عرض شد چای بهتر از این هست مهیا می کنم فرمودند: «این خیلی خوبست زیرا در نهایت محبت این چای را ترتیب داده» بعد بیاناتی از قبض و بسط در مصاریف و دانستن مواقع خرج فرمودند «من وقتی هزار دلار موجود باشد می بخشم اما وقت دیگر یک دلار هم صرف نمی کنم اینها محض نظم و ترتیب امور است که من می گویم می خواهم احباء در ظل عنایت جمال ابهی ربانی شوند رحمانی گردند زیرا بواسطه تعالیم و عنایات جمال مبارک هر فوز و فلاحی حاصل می شود.
در مقام دیگر شب چون از هتل به منزل مستر ومسس مکسول تشریف می بردند سوار تراموای شدند عرض شد کالسکه بطلبیم فرمودند حالا مسئله ای نیست صرفه در این است تفاوت کرایه یک دلار می شود اینطور مصاریف شخصی را ملاحظه می فرمودند اما چون به منزل مستر مکسول رسیدند بخدام خانه هر یک یک لیره عنایت فرمودند.
10- نظـم و ترتیـب
شرط دیگر از شروط استراحت نظم و ترتیب منزل است که در بیان مبارک تصریحاً می فرمایند خانه باید مرتب و منظم باشد این منحصراً و فقط بسته به استعداد و کاردانی زن است دو شرط را در نظم منزل لازم شمرده اند اول برای هر چیزی جائی است و آن چیز همیشه بجای خود گذارده شود دوم برای هر کاری وقتی است و آن کار در وقت خود انجام گردد این دو شرط اگر رعایت شود خانه مرتب و منظم گردد و آسایش خاطر دست دهد چه بسار پریشانی ها که از بی نظمی منزل رخ داده و چه جدائی و کدورت ها که از این رهگذر عاید عائله شده است شرط دیگر از شروط استراحت نظافت است راجع به نظافت که بی اندازه در امر مبارک تأکید شده است بعداً زیارت و مطالعه خواهد شد ولی آنچه مورد نظر است و تماس با حیوهٌ عائله دارد این است که اولاً نظافت شرط اول است بیشتر امراض مولود عدم نظافت است که منجر به ناراحتی می گردد ثانیاً نظافت سبب جذب محبت اعضاء عائله نسبت به یکدیگر است و اوساخ و ناپاکیها موجب کدورت و کراهت و بالنتیجه رنجشها و گفتگوهاست که منجر به ناراحتی دائمی گردد.
11- حسن محاوره
شرط اساسی و اصلی دیگر حسن محاورت است هر مرد و زن بهائی پیوسته باید این بیان مبارک حضرت بهاءالله را در خاطر داشته و نصب العین خویش سازند که می فرمایند:
« گفتار درشت به جای شمشیر دیده می شود و نرم آن به جای شیر » باید این دستور کامل الهی را فراموش نکرد چه که برنده ترین شمشیر برای قطع رشته الفت و سلب آسایش گفتار درشت است هیچ حربه قتال تر و زهرناکتر از گفتار درشت نیست زیرا جراحتش التیام ناپذیر است و همیشه در خاطره و قلب شنونده باقی است و فراموش نمی گردد این است که باید به تمام قوت مرد و زن در هنگام محاوره از استعمال کلمات زننده و اهانت آمیز پرهیز کنند تا آئینه محبت همواره صاف و متلئلأ باشد و به روح لطف و وداد و صمیمیت با یکدیگر معاونت نموده بار سنگین حیوهٌ را تحمل کنند و وظائف خویش را در عالم انسانی انجام دهند حصول این موفقیت بی صمیمیت امکان پذیر نیست باید خود را تربیت کرد تا زبان ما از اختیار احساسات ما خارج شده و زمامش بدست عقل و منطق داده شود.
ص 149 کتاب مستطاب ایقان قوله الاعلی:
«. . . و از تکلم بی فایده احتراز کنید چه زبان ناری است افسرده و کثرت بیان سمّی است هلاک کننده نار ظاهری اجساد را محترق نماید و نار لسان ارواح افئده را بگدازد اثر آن نار بساعتی فانی شود و اثر این نار بقرنی باقی ماند. . . » و خلاصه یکی از موجبات و وسائل اصلی آسایش و راحتی عائله زبان و گفتار نرم و با محبت است.
12- سادگی
یکی از موجبات آسایش سادگی زندگی است هر قدر بر تجمل و تکلف افزوده شود آسایش کاسته می گردد حضرت عبدالبهاء در منزل یکی از متقدمین احبای آمریکا (در کرین عکاء) می فرمایند: «این منزل ساده مختصری است از بس مردم اسیر زواید مدنیت شده اند ممکن نیست انسان تدارک و تهیه کامل بیند هر چه می کوشد باز می بیند ناقص است و اسباب تازه پیدا شده است مردم خود را در زحمت انداخته اند.»
زواید و تجملات نه تنها تهیه و تدارکش بار زندگی را سنگین و غیر قابل تحمل می کند بلکه حفظ و نگهداری و ادارۀ آنها نیز بخودی خود ناراحتی هائی ایجاد می کند که پیوسته فکر و خاطر را در رنج و الم می گذارد پس بایستی همواره در سادگی زندگی کوشید و حتی المقدور از تجملات خودداری نمود.
13- ترقی حیوة بهائی
بیان مبارک این است که زن و شوهر حیوهٌ روحانی یکدیگر را ترقی دهند وصول به این مرتبه از اخلاق حقیقهٌ حاکی از علو نفس و بزرگی مقام زن و مرد است بسیاری از مردان معروف و مشاهیر جهان موفقیت کم نظیر خود را مرهون کمکهای معنوی زنان خود دانسته اند زیرا زنان فهیم و دانشمند پیوسته سعی کرده اند که معنویت و حیوهٌ روحانی شوهران خویش را ترقی داده و در تأمین گوناگون بذل جهد و فداکاری بی نظیری نمایند—ترجمه احوال بسیاری از مشاهیر این حقیقت را آشکار می سازد.
منبع : کتاب حیات بهایی تألیف عنایت الله سهراب
