توضيح ناشر
چنانچه بر کل معلوم است کتاب مستطاب اقدس ساليان متمادی به صورت نسخ خطّی و چاپی در دسترس ياران بوده است. حال که ترجمه اين سفر جليل به زبان انگليسی تکميل و با ملحقات و توضيحات متعدّده منتشر گرديده حسب الامر معهد اعلی کلّيه اين توضيحات از انگليسی به فارسی ترجمه و با متن کتاب اقدس و ملحقات در اين مجلّد به طبع رسيده است.
ديباچه
حضرت وليّ امراللّه در سنه ١٩٥٣ ميلادی تلخيص و تدوين حدود و احکام کتاب مستطاب اقدس را يکی از اهداف نقشه ده ساله معيّن فرموده تحقّق آن را شرط لازم برای ترجمه کتاب اقدس به لسان
انگليسی مقرّر داشتند. آن حضرت بنفسه به اين مشروع جليل اقدام فرمودند ولی قبل از اتمامش صعود مبارک واقع شد .لذا متعاقباً بر اساس همان تلخيص کار تدوين ادامه يافت و آن جزوه در سنه ١٩٧٣ طبع و منتشر گرديد. محتويات آن جزوه علاوه بر تلخيص احکام مبارکه و توضيحات لازمه شامل مجموعهای از آيات کتاب مستطاب اقدس است که به قلم حضرت وليّ امراللّه ترجمه گشته و قبلاً در کتب سايره به طبع رسيده است. تدوين و تلخيص احکام مبارکه در جزوه مذکور بر اساس آيات کتاب مستطاب اقدس و متمّم آن سفر جليل يعنی رساله (سؤال وجواب) مبتنی می باشد. در سنه ١٩٨٦ بيت العدل اعظم مقرّر داشتند که ترجمه متن کامل کتاب اقدس به زبان انگليسی حال ميسّر بلکه ضروری است و تحقّق اين مشروع را در زمره اهداف نقشه شش ساله (١٩٩٢ - ١٩٨٦) محسوب داشتند و چون اين سفر جليل به زبان انگليسی ترجمه گردد متعاقباً به السنه ديگر نيز ترجمه خواهد شد.
البتّه نظر به عظمت و اهميت کتاب مستطاب اقدس شايسته است که آياتش به نحوی عرضه شود که با روانی و سلاست تلاوت گردد و روح و ريحان بخشد و از پا ورقیهای معمول در کتب علمی احتراز شود. وليکن برای مساعدت به خوانندگان که بتوانند به سهولت سير در متن کتاب نمايند و مطالب متنوّعهاش را در يابند ترجمه انگليسی اين کتاب آسمانی برخلاف نسخه اصلی عربی به فقراتی تقسيم و اين فقرات شماره بندی گرديده تا هم مراجعه به مطالب و تهيّه فهارس سهل و آسان شود و هم مراجع فقرات کتاب ، درترجمه ديگر زبانها که بعداً منتشر می گردد يکسان باشد. در اين مجلّد بعد از متن کتاب مستطاب اقدس مجموعه مختصری از آثار قلم اعلی که از ملحقات آن سفر جليل است علاوه شده و متعاقباً رساله (سؤال و جواب ) درج گرديده است (ترجمه اين رساله برای اوّلين باربا متن انگليسی کتاب اقدس منتشر گرديدهاست). طبق بيان حضرت وليّ امراللّه ترجمه انگليسی کتاب اقدس بايد همراه با حواشی و توضيحات مفصّله باشد. در تهيّه اين توضيحات سعی گرديده تا نکات مبهمه برای کسانی که به زبان عربی آشنائی ندارند توضيح داده شود و نيز نکاتی که به علل مختلفه محتاج به توضيحات مخصوصه باشد تشريح گردد. ولی منظور ازاين توضيحات منحصراً شرح مطالب لازم و ضروری است نه توضيح و تشريح کامل و جامع آيات اين کتاب مستطاب . در اين مجلّد مبحث (يادداشتهاوتوضيحات) بعد از جزوه (تلخيص و تدوين حدود و احکام ) قرار گرفته و مطالب متعاقب يکديگر شماره گذاری گرديده است و در رأس هر يک از (يادداشتها) قسمتی از آيات مبارکه کتاب مستطاب اقدس که شماره بندی شده و مربوط به آن مطلب است درج گرديده تا مراجعه متقابل بين فقرات کتاب اقدس و يادداشتها آسان شود و اگر خواننده مايل باشد بتواند بدون مراجعه به متن کتاب مستقلّاًبه مطالعه متن توضيحات بپردازد. اميد چنان است که به اين ترتيب احتياجات مختلفه خوانندگان که اذواق و اميالشان متفاوت است بر آورده شود. دسترسی به کلّيه مواضيع مندرجه در اين مجلّد از طريق فهرست ميسّر است . حضرت وليّ امراللّه در کتاب قرن بديع (گادپاسزبای) که حاوی تاريخ قرن اول بهائی است اهميت و خصوصيات کتاب مستطاب اقدس و مطالب مندرجه متنوّعه اش را واضحاًمجسّم و توصيف فرمودهاند. بيانات مبارکه در اين مورد در فصل مخصوص پس از )مقدمه) کتاب درج گرديده است. جزوه ( تلخيص و تدوين حدود و احکام) که در اين مجلّد مجدّداً طبع گرديده وسيله ديگری است که خواننده را مجملاً از محتويات کتاب اقدس مطّلع می سازد.
مقدّمه
سنه يک صد و چهل و نه تاريخ بديع مقارن با انقضای يک قرن کامل از صعود حضرت بهاءاللّه مظهر کلی الهی است که آئين جهان آرايش به تقدير الهی بايد عالم انسانی را به مرحله بلوغ برساند. تجليل اين سنه مقدّس توسّط جامعه اهل بهاء که مرکّب از عناصر متنوّعه نوع بشراست و طيّ يک صد و پنجاه سال حتّی در دورترين نقاط کره ارض تأسيس گرديده خود مبيّن قوّه وحدت آفرينی است که ظهور جمال مبين در عالم امکان ايجاد فرموده است. دليل ديگری که براين قوّه فعّاله شهادت می دهد همانا تحوّلات وسيعه جهانی در شئون مختلفه عصر کنونی است که حضرت بهاءاللّه قبل از وقوع آنها را پيش بينی و توصيف فرمودهاند .چه زمانی مناسبتر از اين است که در حال حاضر ترجمه موثّق امّ الکتاب آئين بهائی ، کتاب مقدّس اقدس که محتوی حدود و احکام الهی برای دور بهائی است و به اراده الهی لا اقل هزار سال امتداد خواهد يافت، اوّل بار به زبان انگليسی طبع و نشر شود. کتاب مستطاب اقدس در ميان بيش از صد مجلّد از آثار مبارکه حضرت بهاءاللّه حايز اهميّتی بی نظير است . دعوی مهيمن و عظيم حضرت بهاءاللّه تجديد بنای عالم است و کتاب اقدس منشور مدنيّتی است عالم گير که تأسيسش هدف غائی ظهور آن حضرت محسوب. آنچه از قلم مبارک در اين کتاب مستطاب نازل گرديده کل بر اساس شرايع قبل استوار است. چنانکه ميفرمايند: هذا دين اللّه من قبل و من بعد. لهذا در آئين بهائی مفاهيم قديم با عرفان جديد ظاهر گشته و احکام اجتماعی طبق مقتضيات اين زمان تغيير يافته است تا بشر را به سوی مدنيّتی جهانی هدايت نمايد که در عصر حاضر حتّی اندکی از جلوه و جلالش را تصوّر نتوان نمود. کتاب مستطاب اقدس حقّانيّت اديان سالفه را تصديق کرده همان حقايق ابدی لن يتغيّری را از قبيل وحدانيّت الهی ، محبّت به نوع و اهداف اخلاقی و روحانی حيات عنصری که انبيای اولوالعزم نازل فرمودهاند مجدّداً تأييد می نمايد. در عين حال آنچه از احکام و حدود که در شرايع سابق وضع شده و حال سدّ راه و مانع ايجاد وحدت عالم انسانی و تجديد بنای جامعهء بشری است از ميان بر می دارد. شريعت اللّه در اين دور مبارک به حوايج عموم بشر ناظراست. در کتاب مستطاب اقدس احکامی نازل گرديده که در رتبه اولی خطاب به گروه خاصّی از جامعه بشراست که به آسانی آن احکام را درک می نمايند. امّا همان احکام در نزد سايرين که در محيط و آفاق ديگری پرورش يافتهاند ممکن است در ابتدا مبهم و نا مأنوس به نظر آيد. مثلاً حکم تحريم اقرار به معاصی در نزد خلق درکش برای مسيحيان آسان است امّا همين حکم ممکن است موجب تحيّر ديگران گردد . بسياری از احکام کتاب اقدس با احکام اديان سالفه ارتباط دارد علی الخصوص با احکام نازله در قرآن مجيد و کتاب مستطاب بيان يعنی کتب مقدّسه دو ظهور حضرت رسول اکرم و حضرت اعلی که بلافاصله قبل از آئين بهائی ظاهر شدهاند. ضمناً بايد در نظر داشت که هر چند بعضی از احکام کتاب اقدس به گروه خاصّی توجّه دارد وليکن همين احکام جنبه عمومی نيز دارد. حضرت بهاءاللّه از طريق احکام مبارکهاش متدرّجاً مراتب جديدی از علم و عمل را مکشوف ساخته اهل عالم را به اطاعت از آن دعوت می فرمايند. اين احکام به کيفيّتی در قالب کلمات و بيانات الهيّه گنجانده شده تا ذهن خواننده را به اين اصل مسلّم متوجّه سازد که مقصد غائی ازاحکام ، در هر موضوعی که باشد، آن است که به جامعه انسانی آرامش خاطر بخشد و سطح رفتار و سلوک بشر را ارتقاء دهد و بر عرفان نفوس بيفزايد و هيأت اجتماعيّه را مجتمعاً و منفرداً به حيات روحانی دلالت نمايد. در سراسر اين سفر جليل موضوع اصلی همانا ارتباط روح انسان با خدای متعال و تحقّق سرنوشت روحانی هر يک از افراد نوع بشر است و اين همواره هدف غائی شرايع الهيّه بوده است. چنانکه حضرت بهاءاللّه می فرمايند قوله الاحلی : لاتحسبنّ انّا نزّلنا لکم الاحکام بل فتحنا ختم الرّحيق المختوم باصابع القدرة و الاقتدار . و نيز در بيان عظمت کتاب اقدس می فرمايند که او است حجّة العظمی للوری و برهان الرّحمن لمن فی الارضين و السّموات . هيچ مقدّمهای بر کتاب مستطاب اقدس که آفاق روحانيّه جديدهای را بروجه عالم مکشوف می دارد کافی و وافی نخواهد بود مگر آنکه خوانندگان را با مراجعی که مصدر تبيين و تشريع اند آشنا سازد. اين مراجع به تصريح حضرت بهاءاللّه از اجزاء لا ينفکّ نظام مجموعه احکام نازله محسوب می گردد. پايه و اساس اين نظام مقام و وظيفه بی مانندی است که حضرت بهاءاللّه در آثار مبارکه و بالاخصّ در کتاب مستطاب اقدس به فرزند ارشد خويش حضرت عبدالبهاء محوّل فرمودند. حضرت عبدالبهاء آن شخصيّت بی نظير وبديل هم مثل اعلای تعاليم پدر آسمانی و هم مبيّن ملهم و مصون از خطای آيات نازله و هم مرکز و محور عهد و پيمانی است که مؤسّس آئين بهائی با پيروان خود بسته است. آن حضرت درطيّ بيست و نه سال دوره ميثاق گنجينهای گران بها مشحون از تبيين آثار قلم اعلی به عالم بهائی عطا فرموده و ابواب عديدهای از معرفت آئين و درک مقاصد عاليه حضرت بهاءاللّه بر عالميان گشوده است. حضرت عبدالبهاء در الواح وصايا خلعت ولايت را به حفيد ارشد خويش حضرت شوقی افندی عنايت و ايشان را مبيّن مصون از خطای آثار مبارکه تعيين فرمودند. همچنين الهامات غيبيّهای که در حق بيت العدل اعظم به اثر قلم اعلی تصريح گشته و آن مؤسّسه را در تشريع حدوداتی که در کتاب بر حسب ظاهر نازل نشده مختار ساخته در الواح وصايا تأييد و تأکيد گرديده است. بنابراين طبق بيان حضرت وليّ امراللّه هم ولايت امراللّه و هم بيت العدل اعظم را بايد وصيّ منصوص حضرت بهاءاللّه و حضرت عبدالبهاء محسوب داشت و اين دو مرجع اعظم در رأس مؤسّسات نظم اداری قرار گرفتهاند، نظمی که درکتاب مستطاب اقدس پيش بينی گشته و اساسش وضع شده و در الواح وصايای حضرت عبدالبهاء تشريح گرديده است. حضرت وليّ امراللّه طيّ سی و شش سال دوره ولايت به ارتفاع بنيان محافل روحانيّه منتخبه مبادرت فرمودند و با معاونت اين محافل که به بيوت عدل در کتاب اقدس تسميه شده و هنوز در مرحله جنينی می باشند با روشی منظّم و مرتّب به اجرای فرمان تبليغی حضرت عبدالبهاء که برای اشاعه امر الهی در سراسر عالم طرح گرديده بود مباشرت نمودند و بر اساس آن مؤسّسات قويّ البنيان تشکيلات امريّه سلسله مراحلی را که از لوازم ضروريّه انتخاب بيت العدل اعظم بود تدارک فرمودند. بيت العدل اعظم که در سال ١٩٦٣تأسيس گرديد اعضايش با اکثريّت آراء سرّی بهائيان ذی رأی در سراسر عالم در انتخاباتی که در سه مرحله صورت ميگيرد انتخاب می گردند. آيات باهرات حضرت بهاءاللّه وتبيينات و توضيحات مرکز ميثاق و وليّ امراللّه کل مجموعاًمرجع واجب الاطاعه و اسّ اساس بيت العدل اعظم است. اگر با نظری دقيق در حدود و احکام الهيّه بنگريم سه جنبه رادر آن مشهود می بينيم. يکی مختصّ است به رابطه افراد با خدای متعال ،ديگری مربوط است به امور جسمانی و روحانی که مستقيماً نفعش به افراد راجع ، و بالاخره آنچه به رابطه بين افراد و بين جامعه و افراد تعلّق دارد. احکام را عموماً ميتوان تحت عناوين ذيل طبقه بندی کرد : صلات و صوم ، احوال شخصيّه مربوط به ازدواج ، طلاق وارث و يک دسته از احکام ديگر مشتمل بر اوامر و نواهی و خطابات نصحيّه و بالاخره آنچه که ناسخ بعضی از شرايع قبل است. از خواصّ ممتازه احکام کتاب اقدس ايجاز آنها است. احکام نازله در کتاب اقدس هسته مرکزی قوانين متنوّعه وسيعهای است که در قرون آتيه به منصّه ظهور خواهد رسيد .بسط اصول و تفصيل متفرّعاتش بنا به اختياراتی که حضرت بهاءاللّه به بيت العدل اعظم تفويض فرمودهاند به آن هيأت راجع است. حضرت عبدالبهاء در توضيح اين مقام چنين می فرمايند: مسائل کلّيه که اساس شريعت اللّه است منصوص است ولی متفرّعات راجع به بيت العدل و حکمت اين است که زمان بر يک منوال نماند تغيّر و تبدّل از خصايص و لوازم امکان و زمان و مکان است لهذا بيت العدل به مقتضای اين مجری می نمايد... باری مقصود و حکمت ارجاع احکام مدنيّه به بيت العدل اين است و در شريعت فرقان نيز جميع احکام منصوص نبود بلکه عشر عشر معشار منصوص نه اگر چه کلّيه مسائل مهمّه مذکور ولی البتّه يک کرور احکام غير مذکور بود بعد علماء به قواعد اصول استنباط نمودند و در آن شرايع اوليّه افراد علماء استنباطهای مختلف می نمودند و مجری ميشد حال استنباط به هيأت بيت العدل است و استنباط و استخراج افراد علماء را حکمی نه مگر آنکه در تحت تصديق بيت عدل درآيد و فرق همين است که از استنباط و تصديق هيأت بيت عدل که اعضايش منتخب و مسلّم عموم ملت است اختلاف حاصل نمی گردد ولی از استنباط افراد علماء حکماً اختلاف حاصل شود و باعث تفريق و تشتيت و تبعيض گردد و وحدت کلمه بر هم خورد و اتّحاد دين اللّه مضمحل شود و بنيان شريعت اللّه متزلزل گردد. بيت العدل اعظم به نصّ صريح مختار است که با تغيير مقتضيات زمان احکام و قوانينی را که خود وضع نموده نسخ نمايد يا تغيير دهد ولی هرگز نمی تواند احکام منصوصه را نسخ و يا تعديل نمايد. به اين نحو امر ضروری انعطاف و عدم تصلّب و انجماد در شريعت اللّه تحقّق می يابد. بعضی از احکام کتاب مستطاب اقدس مخصوص جامعهای نازل شده که مقدّر است به مرور زمان به وجود آيد . حضرت بهاءاللّه درباره اجرای تدريجی احکام کتاب چنين می فرمايند: اوامر الهيّه به منزله بحر است و ناس به منزله حيتان لو هم يعرفون ولکن به حکمت بايد عمل نمود... اکثری
ضعيفند و از مقصود اوليّه بعيد. بايد در جميع احوال حکمت را ملاحظه نمود تا امری احداث نشود که سبب ضوضاء و نفاق و نهاق نفوس غافله گردد قد سبقت رحمته العالم و فضله احاط العالمين بايد به کمال محبّت و بردباری ناس را به بحر معانی متذکّر نمود. کتاب اقدس بنفسه شاهد و گواه است بر رحمت الهيّه. در توقيعی که حسب الامر حضرت وليّ امراللّه خطاب به يکی از محافل ملّيه در سنه ١٩٣٥ صادر گرديده درباره اصولی که مربوط به اجرای تدريجی احکام است چنين می فرمايند : احکامی را که حضرت بهاءاللّه در کتاب اقدس نازل فرموده اند، در صورتی که اجرايش ممکن و مستقيماً با قوانين مدنی مملکت مغاير نباشد ، بر همه ياران الهی و تشکيلات بهائی در شرق و غرب عالم فرض و واجب است ... اجرای بعضی از احکام بر قاطبه ياران در سراسر جهان هم اکنون لازم و ضروری است . بعضی ديگر از احکام برای زمانی نازل گرديده که به تقدير الهی بايد جامعه بشری به وضع ديگری از ميان هرج و مرج کنونی عالم ظاهر و پديدار شود ... تشريع آنچه در کتاب اقدس نازل نشده و همچنين تفاصيل ثانويّه و متفرّعات مربوط به اجرای احکام نازله از قلم اعلی کل به بيت العدل اعظم محوّل گرديده است. اين هيأت مختار است که بر احکام نازله از قلم اعلی ملحقاتی بيفزايد ولی مختار نيست که احکام نازله را هرگز ملغی سازد و يا در آن ادنی تعديلی روا دارد. همچنين وليّ امراللّه هرگز مجاز نيست که از قاطعيّت حدود و احکام کتاب مستطاب اقدس بکاهد، تاچه رسد به اينکه آن را منسوخ سازد.(ترجمه) انتشار ترجمه کتاب مستطاب اقدس به انگليسی بر تعداد احکامی که در حال حاضر برای بهائيان مغرب زمين واجب الاجراء است نمی افزايد ولی چون وقتش فرا رسد، به اطّلاع جامعه بهائی خواهد رسيد که چه حکم ديگری اجرايش واجب است و در آن زمان هدايت لازمه و تشريعات متمّمه به کل ابلاغ خواهد شد. احکام کتاب مستطاب اقدس به طور کلّی به ايجاز نازل گرديده است. نمونهای از اين ايجاز را ميتوان در احکامی مشاهده کرد که به صيغه مذکر نازل شده است. اما از تبيينات حضرت وليّ امراللّه چنين بر می آيد که هر حکمی خطاب به مردان که به حقوق و اختيارات زنان مربوط باشد همان حکم را متقابلاً ميتوان با اجرای تغييرات و تعديلات ضروری درباره زن نسبت به مرد نيز منظور داشت ، مگر اينکه محتوای حکم تحقّق اين امر را غير ممکن سازد. مثلاً در کتاب مستطاب اقدس ازدواج پسر با زن پدرش تحريم گرديده . حسب الاشاره حضرت وليّ امراللّه ازدواج دختر با شوهر مادرش نيز به همين قياس حرام است . نتائجی که بر اين مطلب مترتّب می گردد در پرتو اصل مسلّم تساوی رجال و نساء تأثيرات کلّيه در بر دارد و در مطالعه کتاب مستطاب اقدس بايد همواره مورد نظر باشد. از مقتضيات بديهيّه طبيعت است که مرد و زن از حيث بعضی از خصوصيات با يکديگر متفاوتند و اين تفاوتهای طبيعی است که زن و مرد را در بعضی از شئون حيات اجتماعی مکمّل يکديگر ساخته است. ملاحظه فرمائيد که در اين مقام بيان حضرت عبدالبهاء چه قدر اهميت دارد،می فرمايند: در اين عصر الهی ... مساوات رجال و نساء جز در مواقع جزئی از جميع جهات اعلان گرديد. قبلاً اشاره گرديد که بين کتاب مستطاب اقدس و کتب مقدّسه اديان سابقه روابط نزديکی وجود دارد ، مخصوصاً با کتاب مبارک بيان که حاوی احکام حضرت اعلی است اين رابطه نزديک موجود و مشهود است و اين مطلب در منتخباتی از توقيعات مبارکه که حسب الامر حضرت وليّ امراللّه صادر گرديده توضيح داده شده چنانچه می فرمايند: آئين مقدّس بهائی يک واحد جامع و کاملی است که امر حضرت اعلی را نيز در بر دارد و اين نکتهای است که بايد مورد تأکيد قرار گيرد ... امر حضرت اعلی را نبايد از امر حضرت بهاءاللّه منفصل شمرد . هرچند اوامر منصوصه کتاب مبارک بيان منسوخ و احکام کتاب مستطاب اقدس به جای آن وضع گرديده ، ولی چون حضرت اعلی خود را مبشّر ظهور حضرت بهاءاللّه اعلان فرمودند ، اهل بهاء دور حضرت اعلی و دور جمال ابهی را معاً ماهيّتی واحد محسوب می دارند، يعنی ظهور اول را مقدّمه ظهور ثانی ميدانند. حضرت اعلی می فرمايند که احکام دور بيان معلّق و مشروط به قبول مظهر بعد است. از اين جهت حضرت بهاءاللّه در کتاب مستطاب اقدس بعضی از احکام بيان را تصويب، بعضی را تعديل و بسياری را رد فرمودند. )ترجمه) همان طور که کتاب مبارک بيان در اواسط ظهور حضرت اعلی نازل